Choroby odkleszczowe – dowiedz się, czym grozi bliski kontakt z kleszczem

Na świecie jest około 900 gatunków kleszczy, z czego aż 19 jest uważanych za stały element fauny naszego kraju. Szacuje się, że nawet co trzeci kleszcz bytujący w Polsce jest nosicielem patogenów chorób, które bezpośrednio zagrażają człowiekowi. Choroby odkleszczowe to nie tylko borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu, ale także inne poważne schorzenia. Te najczęściej diagnozowane u ludzi opisujemy w naszym artykule.

Anaplazmoza

Nie jest to powszechna choroba, ale związane z nią powikłania mogą być bardzo poważne – zwłaszcza u osób o obniżonej odporności oraz w podeszłym wieku. Anaplazmoza jest chorobą gorączkową przenoszoną przez kleszcze. Okres jej wylęgania wynosi około dziewięciu dni. U ludzi objawy są nieswoiste i obejmują najczęściej:

  • wysoką gorączkę,
  • ból głowy,
  • dreszcze,
  • bóle mięśni,
  • nudności,
  • zaburzenia łaknienia,
  • bóle brzucha,
  • biegunkę.

Warto wiedzieć

U około 30 proc. zakażonych anaplazmoza występuje wraz z kleszczowym zapaleniem mózgu i/lub boreliozą z Lyme.

Leczenie polega na podawaniu antybiotyku (doksycykliny). Objawy powinny ustąpić po 24-48 godzinach.

Babeszjoza

Choroba kojarzona przede wszystkim ze zwierzętami domowymi, ale w rzeczywistości występuje również u ludzi. Jej potoczna nazwa to „malaria północy” – wzięła się ona stąd, że w przeciwieństwie do krajów azjatyckich czy afrykańskich patogen przenoszą nie komary, ale właśnie kleszcze. Babeszjoza bardzo często towarzyszy boreliozie – w takiej sytuacji nie ma możliwości wyleczenia tego drugiego schorzenia bez zdiagnozowania i wyleczenia babeszjozy.

Problem z babeszjozą polega na tym, że zwykle nie daje ona żadnych objawów lub są one podobne do lekkiego przeziębienia i występują po upływie około 4 tygodni od ukąszenia przez kleszcza. Rozpoznania dokonuje się na podstawie badania krwi, natomiast leczenie (tylko u pacjentów objawowych) polega na podawaniu leków przeciwmalarycznych.

Sprawdź, jak zminimalizować zagrożenie chorobami odkleszczowymi sięgając po specjalny spray na kleszcze Kick The Tick.

Borelioza z Lyme

Bezsprzecznie najczęściej diagnozowana u ludzi choroba odkleszczowa. Co ciekawe, po raz pierwszy opisano ją dopiero w latach 80. XX wieku. Choroba jest wywoływana przez bakterie z grupy Borrelia burgdorferi s., a do zakażenia dochodzi w ciągu 24 godzin od kontaktu. Dlatego tak ważne jest, aby natychmiast po wykryciu obecności kleszcza w skórze usunąć go przy pomocy przyrządu Kick The Tick, dostępnego także w zestawie Kick The Tick expert.

Do objawów boreliozy zaliczamy:

  • rumień wędrujący w miejscu wgryzienia się kleszcza,
  • bóle mięśni, głowy i stawów, bardzo podobne do tych, jakie występują podczas grypy,
  • w fazie ostrej występuje zapalenie korzeni nerwowych (silny ból) oraz jedno- lub obustronne porażenie nerwu obwodowego mięśnia twarzowego.

Leczenie boreliozy sprowadza się do antybiotykoterapii i jest czasochłonne – może trwać nawet cztery tygodnie. Nawet po zakończeniu leczenia w organizmie mogą utrzymywać się przeciwciała (nie świadczy to o nieskuteczności terapii). Choroba często powoduje też przykre powikłania, na które pacjenci uskarżają się latami, jak ciągłe osłabienie, zaburzenia koncentracji itp.

Pęseta na kleszcze? Lepiej wybrać Kick The Tick – przyrząd, który znacząco zmniejsza prawdopodobieństwo rozerwania kleszcza podczas wyciągania.

Kleszczowe zapalenie mózgu

Jest to bardzo groźna choroba odkleszczowa o ciężkim przebiegu, którą w Polsce przenoszą kleszcze Ixodesricinus. Kleszczowe zapalenie mózgu jest chorobą ośrodkowego układu nerwowego. Najwięcej przypadków zachorowania notuje się w czerwcu i lipcu oraz we wrześniu i październiku. To dostateczny powód, aby stosować preparat na kleszcze dla dzieci i dorosłych od wczesnej wiosny aż do późnej jesieni.

Okres inkubacji choroby średnio trwa 8 dni, ale może być wydłużony nawet do 28 dni. W pierwszej fazie osoba zakażona zaobserwuje u siebie objawy typowe dla grypy, z gorączką, bólem głowy, nudnościami czy wymiotami. Po około 4-5 dniach choroba mija samoistnie (u 13-26% pacjentów) lub przechodzi w drugą, znacznie ostrzejszą fazę oponową, oponowo-mózgową, oponowo-mózgowo-rdzeniową lub w zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu i korzeni nerwowych.

Najcięższa jest postać oponowo-mózgowo-rdzeniowa, którą notuje się u około 10% pacjentów. Zakażenie może doprowadzić do śmierci już w 5-7. dobie od wystąpienia objawów (ataksja, zaburzenia koncentracji i pamięci, zaburzenia świadomości).

Pacjenci, u których zdiagnozowano kleszczowe zapalenie mózgu wymagają hospitalizacji, która może trwać wiele tygodni. Niestety, do tej pory nie udało się wynaleźć skutecznego leku na wirusa wywołującego KZM, a leczenie ma charakter objawowy.

Na koniec wspomnijmy jeszcze, że w przypadku chorób odkleszczowych realne są tzw. koinfekcje. Oznacza to, że u jednego pacjenta może w tym samym czasie wystąpić kilka chorób wywołanych patogenami przenoszonymi przez kleszcze. Najczęstsze „pary tworzą” borelioza i anaplazmoza oraz kleszczowe zapalenie mózgu i borelioza.

 

 

 

Czytaj inne artykuły

Kleszcze ze skrzydełkami? Sprawdź, jak się przed nimi zabezpieczyć

Wiele osób zdążyło już natknąć się na dziwnych przedstawicieli fauny, czyli „latające kleszcze”. Taki widok może być zaskakujący, dlatego warto wiedzieć, z czym właściwie mamy do czynienia.

czytaj więcej

Jaki powinien być dobry repelent na kleszcze?

Naukowcy ostrzegają, że czeka nas prawdziwy wysyp kleszczy. Wbrew obiegowej opinii wyjątkowo mroźna zima ich nie zdziesiątkowała, za to sprzyjają im pandemiczne czasy.

czytaj więcej

Latające kleszcze – czy jest się czego bać?

Czy należy się obawiać tych drobnych żyjątek? Jakie mogą być konsekwencje ugryzienia przez „latającego kleszcza”?

czytaj więcej
Więcej artykułów